De Rode Bosbes

Recente projecten

Verbinding tussen hoofd, hart en ziel

 

De Rode Bosbes verzorgt onderwijs aan leerlingen met verbinding tussen hoofd, hart en ziel. Ieder kind is eigenaar van de eigen ontwikkeling met de leerkracht als coach/begeleider. Het doel is daarbij zoveel mogelijk samen te werken met lokale ondernemers en instellingen. Leerlingen die aangemeld zijn, worden ingeschreven bij basisschool Wereldwijs (De Bolster).

Ouderbetrokkenheid 3.0 is een voorwaarde (Leren met Ouders)

 

Leren met Ouders (LmO)

Bij deze nieuwe onderwijsvoorziening werken ouders/begeleiders 4 keer 2 uur per week met hun kinderen in de ochtend aan instrumentele vakken zoals taal/spelling, rekenen, lezen, studievaardigheden, schrijven en Engels.

Ouders geven instructie en begeleiden het leerproces onder supervisie van een leerkracht.

Drie varianten

  1. Een ouder begeleidt 4 keer 2 uur per week 1 leerling.
  2. Een ouder begeleidt 4 keer 2 uur per week 2 leerlingen, al dan niet uit 1 gezin.
  3. Een ouder begeleidt thuis, buiten schooltijd, 1 leerling.

De varianten 2 en 3 zijn pilots! Combinaties van de verschillende varianten zijn ook mogelijk, bijvoorbeeld 4 uur begeleiding op school en 4 uur begeleiding thuis.

Instromen met ouders kan tussen 7:00 en 8:30 uur, uitstromen tussen 13:00 en 14:30 uur

Ontdekkend leren

De tijd die overblijft besteden kinderen aan ontdekkend leren in een uitdagende duurzame en natuurlijke omgeving. Het ontwikkelen van eigen talenten en vaardigheden spelen een belangrijke rol. De kinderen leren om zelf onderzoeks- en leervragen formuleren. Verder is er veel aandacht voor natuur, cultuur, creativiteit, ict en beweging.

Daarnaast staan gezondheid en voeding hoog in het vaandel. Zo verzorgen de leerlingen twee keer in de week samen de lunch met zoveel mogelijk zelfgekweekte en biologische producten.

Groepsfoto de Rode Bosbes

Missie

Kwalitatief hoogwaardig onderwijs en gezamenlijke opvoeding realiseren in een duurzame, natuurlijke, creatieve omgeving, waarbij hoofd, hart en ziel in balans zijn.

Visie

Een duurzame, inspirerende, natuurlijke en uitdagende ontwikkelomgeving creëren voor mensen van 0 tot 21 jaar. De leerling zelf is eigenaar van haar/zijn eigen ontwikkeling, door de Bosbessenschool wordt nauw samengewerkt met het gezin en haar sociale en professionele netwerken.

Doel

Het optimaliseren van het ontwikkelingsproces van leerlingen van 0 tot 21 jaar en hen breed ondersteunen bij het zich voorbereiden op het leven als zelfstandig individu in de steeds veranderende maatschappij.

Uitgangspunten

Richard Louv: Het laatste kind in het bos

Samenvatting boek

We moeten het natuurbeleven van kinderen beschouwen als een van de belangrijkste elementen in hun jonge leven. Voorkom een Natuurtekortstoornis.

  1. Creativiteit begint met het natuurlijke kindertalent en de bijzondere sfeer van een bepaalde multi-sensorische plek. Een natuurlijke omgeving is daarom van essentieel belang voor een gezonde ontwikkeling van het kind, door het oneindig aantal en soortenrijkheid aan variabelen. Het is de helende omgeving: veroorzaakt óngerichte aandacht (fascinatie; onbewuste aandacht) omdat daar de gerichte aandacht de gelegenheid krijgt tot rust te komen. Teveel en/of te lang prikkels > gerichte-aandachtmoeheid > concentratieproblemen > ad(h)d etc.
     
  2. Opgaan in de omgeving is een indringende ervaring voor kinderen; ze worden regelrecht en ogenblikkelijk blootgesteld aan die elementen waaruit wij zijn voortgekomen-aarde, water, lucht, vuur en alle andere organismen klein en groot. Zonder die ervaring vergeten we wat onze plaats is in het geheel en het grote weefsel waarvan we afhankelijk zijn.
     
  3. Robin Moore (Child’s Right To Play) – ‘de vercommercialisering van het spelen’ = meer geld in sportfaciliteiten dan in ruimte waar vrij kan worden gespeeld/ervaren.

    Bewegingsvrijheid van kinderen wordt steeds verder ingeperkt. Angst belemmert het opgroeiende kind; we moeten gaan van streetsmart naar naturesmart; van hyperwaakzaamheid naar hyperalertheid. Leer ze uitkijken, onderscheid maken, op tijd en juist reageren, weten wat en wie betrouwbaar is. (pag 207)
     
  4. Ecofobie voorkomen. Leer ze de schoonheid en de samenhang zien, wat wél noodzakelijk is. Eenzijdige nadruk op de desastreuze gevolgen van ons eigen gedrag zorgt voor ontkenning en desinteresse.
     
  5. Evenwicht tussen het gebruik van computers en de aandacht voor kunst / muziek / natuur / beweging. Computers = virtuele wereld, De werkelijkheid moet ons ijkpunt zijn. De werkelijkheid is wat daarbuiten gebeurt, niet wat in je hoofd of op het scherm gebeurt.

    ‘Wat betekent het uitsterven van de condor voor een kind die nog nooit een winterkoninkje heeft gezien.

    (vraag maar eens aan volwassenen wat het verschil is tussen een zomerkoninkje en een winterkoninkje)
     
  6. Constructieve verveling is belangrijk. Staat tegenover sluipende verveling/afstomping (steeds agressievere films en games zijn negatieve stimuli, werken als zoete drankjes op een hete dag, je krijgt er alleen maar meer dorst van en kosten alleen maar energie)

    Dus: niet-ingevulde tijd inplannen en prikkel de constructieve verveling door:
    • Beschikbaar te zijn in geval van vraag om aandacht en maak ze los van electronica.
    • De tv/computer uit te zetten. Het kind gaat het verband zien tussen tijd, verveling en creativiteit.
    • De balans te zoeken tussen de sturing als volwassene en de ruimte die het kind krijgt om zich te vervelen.
    • Te zorgen voor een interessante multi-sensorische omgeving.
       
  7. Alle vakken houden uiteindelijk verband met die ene aardbol en dat ene leven van ons dat daarop plaatsvindt. Openstellen en trainen van de zintuigen. Leren in de echte wereld.
    Zorg voor ecologische intelligentie: We breken in het huidige onderwijs alles op in stukken in plaats van dat we dingen met elkaar in verband brengen (p253).

Het kind is eigenaar van zijn/haar eigen ontwikkeling

De Rode Bosbes - uitgangspunten - kind
De Rode Bosbes - uitgangspunten - leeromgeving

Een gezonde leefstijl

Uitvoering van en het behalen van de GezondeSchool-certificaten integreren in iedere Bosbessenschool Zie gezondeleefstijl.slo.nl en gezondeschool.nl

Categoriën gezonde school. NB: (Het certificaat ‘Alcohol en drugs’ hebben wij hier bewust verwijderd, deze inhoud laten wij vallen onder ‘veiligheid’ en ‘voeding’)

It takes a village to raise a child, omgevingsbetrokkenheid.

We streven naar een zeer intensieve interactie met de directe omgeving. We zijn ervan doordrongen dat deze betrokkenheid van ‘de echte wereld’ voor de kind-ontwikkeling van groot belang is.

  • Localvoor (streekproducten); we kopen bij voorkeur bij de producenten (duinboeren e.d), daarna bij de lokale (sponsorende/’aangesloten’) detailhandel
  • Lokale ambachtslieden en bedrijven uitnodigen als gastdocent
  • Excursies naar lokale bedrijven, instanties en initiatieven
  • Ervaringen en voorbeelden van WereldschoolWereldwijk (Boek en site www.wereldschoolwereldwijk.nl)
  • Gedachtengoed ‘It takes a village to raise a child:
It takes a village to raise a child

‘It takes a village to raise a child’

Zo luidt het van oorsprong Afrikaanse gezegde. Maar die oorspronkelijke ‘village’ bestaat niet meer in een tijd waarin allerlei sociale verbanden zijn vervaagd, en waarin kinderen opgroeien in een geïndividualiseerde samenleving, waar mensen steeds minder afhankelijk zijn van hun religieuze of culturele achtergrond. Zoals we zagen zijn traditionele steunstructuren of gemeenschappen als kerk, nabuurschap en verenigingsleven waar mensen elkaar ontmoeten en steunen, tegenwoordig grotendeels verdwenen. Daarvoor in de plaats zijn formele instituties gekomen als kinderopvang, onderwijs, sport en spelvoorzieningen, maar die vervullen soms nog weinig de rol van ‘medeopvoeder’. In het hiervoor aangehaalde advies van de RMO hield de raad, als antwoord op het geconstateerde 'gat in de pedagogische infrastructuur', een pleidooi voor 'verdichting van de opvoeding': op veel meer plekken in de samenleving dienen volwassenen hun pedagogische verantwoordelijkheid weer op te nemen.

Die opvoedkundige kwaliteit van de leefomgeving is van belang voor burgerschapsvorming en kan bijdragen aan preventie van problemen als kindermishandeling, jeugdcriminaliteit, jongerenoverlast etc. De context van de leefomgeving (de straat, de buurt, sociale netwerken, ofwel: de civil society) speelt bovendien een belangrijke rol bij het ontstaan en voortduren van pedagogische problemen. Vanuit dat perspectief ligt het voor de hand om te zoeken naar mogelijkheden om de sociaalpedagogische kwaliteit van de civil society te versterken en te zoeken naar mogelijkheden om de onderlinge sociale steun voor gezinnen te vergroten.

De school probeert de pedagogische village weer te creëren, door met name volwassenen (leerkrachten, professionals in welzijn, kinderopvang, maar ook ouders, vrijwilligers, winkeliers, in het algemeen burgers) toe te rusten om hun opvoedingsverantwoordelijkheid voor alle kinderen en jongeren weer op zich te nemen. Hiermee wordt niet alleen de balans tussen steun en toezicht weer hersteld, die zo belangrijk is voor een goede opvoeding van onze jeugd, maar wordt ook gewerkt aan het bevorderen van sociale cohesie

Sociaal constructivisme

Natuurlijk Leren

  • Mensen hebben altijd zin in hun eigen ontwikkeling.
  • Kennis is subjectief. Leerlingen dienen vergeleken te worden met zichzelf.
  • Er is een ‘oceaan’ aan kennis en vaardigheden. Ieder kiest van nature de kennis en vaardigheden die nodig zijn (geen vast curriculum).
  • Leren is ergens goed in worden.
  • Ieder heeft een unieke eigen manier waarop het beste geleerd wordt.
  • De (sociale) omgeving is belangrijkste leerbron.
    => Leren is in hoge mate een sociale bezigheid.
  • Een krachtige leeromgeving in samenspel met intrinsieke motivatie is het meest efficiënt.
  • Mensen zijn meervoudig intelligent. Er wordt gestreefd naar een zo passend mogelijke opleiding.

De intelligenties van Gardner

inclusief eigen aanvullingen

DOE

De lichamelijk-kinesthetische intelligentie

Toneelspelen, acteren, mime, sport, dans en knutselen.
 

KIJK

De visueel-ruimtelijke intelligentie

Leren denken in beelden, het onthouden door het gezien te hebben.
 

GETAL

De logisch-mathematische intelligentie

Leren zoeken naar logische verbanden. Leren abstract ordenen en redeneren.
 

SAMEN

De interpersoonlijk intelligentie

Ontwikkelen van het empathisch vermogen; het inleven in de belevingswereld van de ander. Leren ontvangen en geven van feedback.
 

TAAL

De verbaal linguïstische intelligentie

Leren lezen, schrijven, luisteren en spreken. Leren goed onder woorden te brengen wat je bedoelt.
 

MUZIEK

De muzikaal-ritmische intelligentie

Leren genieten en gebruiken van muziek en ritmiek. Leren de structuur te doorgronden, het ritme te voelen.
 

IK

De intrapersoonlijke intelligentie

Leren nadenken over jezelf, over meningen en opvattingen. Bevragen en willen verhelderen.
 

NATUUR

De naturalistische intelligentie

Begrijpen van het belang van planten, dieren en de samenhang het milieu en de natuur. Inclusief duurzaamheid (zie ook de Scalavisie).
Zie ook bij het eerste uitgangspunt.
 

VERWONDERING

De spirituele (existentiële) intelligentie

Het grote verband leren zien, leren waarnemen met je ziel.

Leerlingen van de Rode Bosbes

Werkwijze

Wij onderscheiden 3 vormen van leren:

  • Spelend leren
  • Ontdekkend leren (Procesgericht)
  • Meesterschap nastreven (Resultaatgericht)

 
We hanteren in de dagelijkse praktijk het gegeven dat ieder kind een persoonlijke mix van leerstijlen heeft. Ieder kind is voor een deel dromer, doener, denker en beslisser; hoeveel ieder van deze leerstijlen bij het kind een rol spelen, wordt met het kind in dialoog onderzocht en vastgelegd. Natuurlijk worden verandering en ontwikkeling daarin bijgehouden.
 
Het kind heeft bij de Rode Bosbes een belangrijke stem bij het invullen van de eigen lesdag. Er wordt structureel met het kind gesproken over de zinvolheid en de kwaliteit van de daginvulling die het kind kiest.
 
We gaan altijd uit van hetgeen het kind al kan (talenten zien en ontwikkelen).
 
De Rode Bosbes werkt standaard vanuit kwartaalthema’s. Dit zijn de 4 elementen: Aarde, Lucht, Vuur en Water. Bovendien werken we met de doorlopende thema’s ‘Duurzame, gezonde leefstijl’ en ‘Energie’.
 
We volgen de leerlingen middels:

  • Het CITO leerlingvolgsysteem
  • Het Spectrovita monitoringsysteem
  • Observaties door de begeleiders en via de leerlingen-software zoals Snappet, Junior Einstein, Rekentuin en Taalzee.
  • ‘Mijn eigen museum’; dit is het portfolio van ieder kind. Dit wordt door henzelf ingericht en aangevuld. Ze presenteren hierin hoe hun ontwikkeling verloopt en aan welke doelen ze werken en gewerkt hebben.
Groepsoverleg tijdens een buiten-de-deur dag

Inspiratie

Alphabet, een onderwijsdocumentaire - Erwin Wagenhofer

Een ode aan de menselijke verbeelding, in de vorm van een aanklacht tegen hiërarchisch, op competitie en kwantificeerbare resultaten gericht onderwijs, met voorbeelden uit de hele wereld. De uitgangspunten van Ken Robinson zijn als uitgangspunt genomen.

De film is verkrijgbaar bij webwinkels als Bol.com

Reggio Emilia – Loris Malaguzzi

Co-constructie van de identiteit

De grote taak van jonge kinderen is het bouwen aan een eigen identiteit. Dat noemen we co-constructie van de identiteit, omdat kinderen zelf actief en creatief in wisselwerking met anderen en de wereld om hen heen hun identiteit opbouwen. Hoewel kinderen vele mogelijkheden in zich dragen betekent dit niet dat het constructieproces vanzelf gaat. Dit proces is afhankelijk van de mogelijkheden die volwassenen kinderen bieden om zich op hun eigen wijze te ontwikkelen.

 

Drie pedagogen

De eerste pedagoog/leerkracht voor het kind zijn de andere kinderen (van de groep of van de klas
De tweede pedagoog zijn de volwassenen /leerkrachten.
De derde pedagoog zijn de geboden ruimten en materialen.

 

Honderd talen

Communiceren, zichzelf uitdrukken, kunnen kinderen in potentie op honderd manieren, in honderd talen. Zij kunnen zich uitdrukken in dans, in muziek, in drama, in klei, op papier etc. ledere taal heeft zijn eigen zeggingskracht en mogelijkheden. Het ontwikkelen van deze talen wordt gezien als middel om te communiceren en heeft niet als doel kunstdisciplines te beoefenen.
Ook het helpen ontdekken en ontwikkelen van ieders eigen talenten is een speerpunt en kent honderd talen.

Democratisch onderwijs / f.e. Sudbury Valley School (1960)

De ‘volledig-vertrouwen-school’

Geen sturing/geen groepen/werken met specialismen uit de omgeving en maatschappij

Persoonlijke coaching

4 types leren

  1. Ontwikkeling van een persoonlijk karakter
  2. Sociale ontwikkeling
  3. Optimale zelfredzaamheid (waaronder het vanuit behoefte leren lezen, schrijven en rekenen)
  4. Probleemoplossend vermogen is een basiscompetentie

 

3 niveau’s van leren

  • Nieuwsgierig uitproberen
  • Spelend leren
  • Meesterschap verwerven

Levenslessen van meester Toshiro Kanamori

In de klas/groep: Als één kind niet gelukkig is, is niemand gelukkig.

  • Ontwikkelen van volledige wederkerigheid door elke dag respectvol met elkaar om te gaan.
  • Ieder kind is volledig autonoom, je bent hoogstens partner in zijn/haar ontwikkeling.
  • Empathie is het hoogste goed; ‘laat anderen in je hart leven, er zit geen maximum aantal op wat je hart aan kan’ -We hebben ons leven te danken aan andere levens. Respect en dankbaarheid voor al wat leeft.
  • Openhartig ervaringen en gevoelens delen en onderzoeken, groepsdagboek als instrument.
  • De maatschappij in; landschap van bronervaringen tot stand brengen van wat in het menselijk leven niet vergeten mag worden
  • Aandacht voor de basisvraag wie ben ik en waarom ben ik: De geboorte, het leven en de dood (p77-100)

Claire Boonstra; Operation Education

Waar moet onderwijs aan bijdragen?

Niet alleen gericht op 40 jaar werken, maar op een zinvol / betekenisvol leven tot misschien wel 100+ jaren

  • Ontketenen van je eigen unieke en oneindige potentieel en leren dit waardevol in te zetten in de samenleving
  • Leren je toekomst vorm te geven > idee ontwikkelen > idee vorm geven > actief invloed uitoefenen op je omgeving
  • De voorwaarden voor vrede en duurzame ontwikkeling begrijpen en je daar meester van maken
  • Gezond en gelukkig te leven
  • Het creëren en instandhouden van een divers en sterk ecosysteem

Scandinavisch onderwijssystemen / Ken Robinson / Coen Free

Menselijke ontwikkeling, zo zegt Robinson, kent 3 principes:

  1. The first is this: Human beings are naturally different and diverse
  2. The second principle that drives human life flourishing is curiosity
  3. The third is: That human life is inherently creative.

Deze 3 principes worden door het huidige onderwijssysteem tekort gedaan en zelfs onderdrukt. Voor de oplossing Verwijst Robinson naar 2 interessante vindplaatsen, te weten: Finland en het ‘alternatieve onderwijs’. Wat goede onderwijssystemen doen is het personaliseren van het leren, creëren een hoge status voor het leraarschap en een hoge mate van decentralisatie.

Coen Free: ScansReport/Het Onderwijsschandaal:
3 basisvaardigheden en 5 basiscompetenties (p 30)

De onderwijsvisie van Prof. Dolf van den Berg

In zijn boeken ‘Jezelf zijn’(2014) en ‘Herstel van de pedagogische dimensie’(2015) beschrijft van den Berg zijn visie op de relatie tussen de Nederlandse onderwijspraktijk en het opgroeiende kind. Ze geven zicht op onder andere de pedagogische vrijheid, de waardigheid van elke mens, de pedagogische relatie, het wederkerig proces van geven en ontvangen, het geloof in de kracht van mensen, de hoop op de toekomst en de liefde in de vorm van voor elkaar beschikbaar zijn: het ‘jij-dat-mij-ter-harte-gaat’.

Eveneens beschrijft hij zijn uitgesproken visie op de professionele ontwikkelingstaak van leraren en leidinggevenden. Het leraarschap kan worden versterkt en het proces van leidinggeven kan worden geïntensiveerd door individuele vrijheid en menselijke autonomie als uitgangspunt te nemen.

Begeleiders

Sanne Verhelst

leerkracht

Frans van Buul

manager onderwijskwaliteit en innovatie

Carla van Tuijl 

coördinator LmO

Walter Tuerlings 

coördinator duurzaamheid

Geïnteresseerd?

Geïnteresseerden in de Rode Bosbes kunnen voor
meer informatie contact opnemen via dit formulier.

Basisschool

De Rode Bosbes

Beukstraat 13
5151 ZK Drunen
Telefoon: (0416) 37 35 94

De Groene Bosbes Locaties

Abdij Mariënkroon
Abdijlaan 8
5253 VP Nieuwkuijk

Het Geerpark
Mortelweg
Vlijmen

Contactpersonen

Frans van Buul
(06) 22 78 34 26


Walter Tuerlings
(06) 11 74 43 08